نماد سایت آی تی ارز

دیفای (Defi) چیست ؟ توضیح به زبان ساده

امور مالی غیرمتمرکز (Decentralized Finance) یا همان دیفای (Defi) به مجموعه ‌ای از برنامه ‌های کاربردی اشاره دارد که می‌ توانند امور مالی مهمی مانند دریافت وام و معاملات مالی را به‌ صورت غیرمتمرکز و بدون نیاز به واسطه انجام ‌دهند. به‌ عبارت دیگر، دیفای یک پروژه نیست، بلکه یک اکوسیستم از صدها پروژه گوناگون است که همه آنها خدمات مالی غیرمتمرکز ارائه می‌ دهند.

بازار مالی سنتی به شدت متمرکز است. واژه متمرکز در این جا به این معناست که مسئولین و بانک ‌های مرکزی درباره پول یک کشور تصمیم می ‌گیرند و آن را کنترل می ‌کنند. به عبارتی کنترل جریانات مالی یک کشور به طور متمرکز در اختیار مسئولین آن کشور است. آن‌ ها تصمیم می ‌گیرند چقدر پول چاپ کنند، جریان و عرضه پول‌ ها چطور باشد و … . مردم نیز در سیستم مالی حاکم بر دنیا، اختیار دارایی خود را برای دریافت سود به نهاد‌هایی مانند بانک ‌ها می‌ دهند. مشکل چنین سیستمی این است که کنترل آن به طور متمرکز در اختیار افراد خاصی است و این متمرکز بودن، ریسک خطرات ناشی از آن را بسیار بالا می ‌برد. بنابراین، سیستم مالی غیرمتمرکز یا به طور خلاصه دیفای – DeFi اتریوم ، چه تاثیری بر حوزه بلاک چین و ارز دیجیتال خواهد داشت؟

شاید برخی در مقابل این نگرش مخالف باشند، لذا اجازه دهید یک مثال در این زمینه ذکر شود:

اگر افرادی که در هسته مرکزی سیستم مالی متمرکز هستند به منظور مقابله با یک بحران مالی اقدام به چاپ بی‌ رویه پول کنند، چه اتفاقی خواهد افتاد؟ به هر حال آن افراد تصمیم ‌گیرنده هم انسان هستند و ممکن است اشتباه کنند. یک مثال بارز در این زمینه، کشور ونزوئلا است. هنگامی که قیمت نفت کاهش یافت، این کشور با اتخاذ سیاست ضعیف در قبال این مسئله، اقدام به چاپ بی رویه پول برای فرار از بحران مالی کرد. نتیجه چه شد؟ تورم سالانه ۱ میلیون درصدی!

آیا ارزهای دیجیتال راه حل مناسبی برای تمرکززدایی است؟

بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال را می ‌توان به صورت کاملا امن و بدون نیاز به واسطه مانند بانک ‌ها معامله کرد. این امر باعث کنترل کامل کاربر بر دارایی ‌هایش می ‌شود. اما به خاطر داشته باشید که ارزهای دیجیتال هنوز به صورت واقعی نتوا‌نسته ‌اند سیستم مالی سنتی را غیرمتمرکز کنند، بلکه هنوز در ابتدای راه غیرمتمرکز کردن این سیستم ‌ها هستیم. به عنوان مثال، میلیون ‌ها ماینر در سطح دنیا به طور همزمان در حال استخراج بیت کوین هستند و این یعنی تولید و صدور بیت کوین بسیار غیرمتمرکز است.

دیفای چیست؟

DeFi مخفف کلمه Decentralized Finance و به معنای سیستم مالی غیرمتمرکز است، که شامل دارایی‌های دیجیتال، پروتکل‌ ها، قرارداد‌های هوشمند و نرم ‌افزار‌های غیرمتمرکز بر بستر بلاک چین است. با توجه به انعطاف ‌پذیری و مقدار پیشرفت و توسعه، اتریوم در حال حاضر بهترین گزینه برای پیاده سازی DeFi است. البته اتریوم تنها پلتفرم بلاک چین قادر به پیاده‌ سازی DeFi نیست.

دیفای (Defi) را یک اکوسیستم مالی باز تصور کنید، که در آن می ‌توانید ابزار و سرویس‌ های مالی ریز و درشتی را به صورت غیرمتمرکز بر بستر بلاک چین توسعه دهید. از آنجایی که این برنامه بر بستر Blockchain است، شما به راحتی قادر به ترکیب، اصلاح و یکپارچه کردن این سرویس ‌ها خواهید بود، دقیقا مانند سر هم کردن یک لِگو! به عنوان مثال، در حال حاضر شبکه بلاک چین اتریوم برنامه ‌های جذابی را مانند سیستم بانکی غیرمتمرکز، سیستم پرداختی غیرمتمرکز، سیستم وام‌ دهی غیرمتمرکز و …. در خود جای داده و همه آن‌ ها به هم متصل هستند!

مزیت‌های اصلی دیفای (Defi) چیست ؟

سیستم مالی سنتی فعلی، نیازمند وجود نهادهای متمرکز مانند بانک است. اما پلتفرم‌ های حوزه دیفای به چنین واسطه‌ هایی نیاز ندارند. این پلتفرم‌ ها، کد‌های کامپیوتری هستند که هرگونه اختلاف احتمالی را حل و فصل کرده و کنترل و نظارت بر دارایی را برای کاربران خود به ارمغان می ‌آورند. این امر باعث می ‌شود هزینه‌ ها و کارمزدهای استفاده از سرویس ‌های مالی کاهش یابد و ایجاد یک سیستم مالی بدون اصطکاک را ممکن سازد.

اما مزیت استفاده از بلاک چین در دیفای (Defi) چیست؟ از آنجایی که دیفای بر بستر بلاک چین پیاده‌ سازی می‌ شود، بسیاری از مشکلات مربوط به امنیت دیگر معنا نخواهند داشت. تمام داده‌ های مربوط به این اکوسیستم روی Blockchain ثبت شده و برای هزاران گره شبکه ارسال می‌ شوند. بنابراین، سانسور دستکاری و یا حتی خطر متوقف شدن سرویس‌ های این اکوسیستم دیگر وجود نخواهند داشت.

بیش از ۷ درصد از کل موجودی درگردش اتریوم در دیفای سپرده گذاری شده است

یکی دیگر از مزیت‌ های مهم اکوسیستم آزادی مانند دیفای، سهولت دسترسی به آن برای افرادی است که در حال حاضر به هر دلیلی (مانند تحریم‌ ها) برای دسترسی به سرویس‌ های مالی محدودیت دارند. از آنجایی که سیستم مالی سنتی فعلی، متکی به واسطه‌ هایی است که از این طریق کسب سود می‌ کنند، خدمات آن‌ ها معمولا در مکان‌ های دارای قشر کم ‌درآمد، وجود ندارد. اما در مقابل، DeFi منجر به کاهش قابل توجه هزینه‌ ها می‌ شود و دست واسطه ‌ها را کوتاه می ‌کند. به همین دلیل، طیف گسترده ‌ای از مردم به راحتی می ‌توانند از خدمات این حوزه استفاده کنند.

DeFi دقیقا مانند یک لگو عمل می‌کند

کاربردهای دیفای (Defi) چیست؟

به طور کلی دیفای هنوز در ابتدای مسیر خود قرار دارد. با این وجود، دیفای این پتانسیل را دارد تا با ایجاد یک دنیای بدون بانک، زندگی را برای مردم مقرون به صرفه ‌تر کند.

۱– انتقال پول

بیایید به بازار حواله ‌ها نگاهی بیندازیم. کارگران خارجی، که مجبورند برای خانواده ‌های خود پول بفرستند، سالانه میلیاردها دلار از طریق بانک‌ ها جابه ‌جا می ‌کنند. استفاده از خدمات بانک ‌ها، هزینه‌ های هنگفتی را بر این افراد تحمیل می ‌کند. این درحالی است که استفاده از خدمات دیفای، این هزینه‌ ها را تا ۵۰% کاهش خواهد داد.

این امر، نه تنها انگیزه‌‌ مضاعفی را برای کسب درآمد بیشتر در یک کارگر ایجاد می ‌کند، بلکه به حمایت از مشاغل و اقتصادهای کوچک نیز کمک خواهد کرد.

۲– وام دهی

مسئله وام‌ ها نیز یکی دیگر از مواردی هستند که به لطف دیفای قابل حل خواهند بود. تا پیش از این، وام گرفتن بدون استفاده از خدمات بانکی تقریباً امری غیرممکن بود. اما پلتفرم‌ های دیفای، وام گیرندگان و وام دهندگان را مستقیماً به یکدیگر متصل می ‌کنند. در این مدل دریافت کنندگان وام به جای ارائه چک‌ های اعتباری، از دارایی ‌های دیجیتال به عنوان وثیقه استفاده خواهند کرد.

۳– صرافی ‌های غیرمتمرکز

به‌ عقیده صاحب ‌نظران، صرافی‌ های غیرمتمرکز در آینده حوزه معاملات مالی نقش انکار ناپذیری خواهند داشت و این صرافی ها خود شامل دیفای می‌ شوند.

در صرافی‌ های غیرمتمرکز که روی بلاک چین کار می‌ کنند، معامله‌ گران می ‌توانند دارایی‌ های دیجیتال را بدون واسطه و به‌ شکل مستقیم خرید و فروش کنند. این معاملات از کیف پول شخصی کاربران انجام می‌ شود.

ازآنجا که یک سازمان متمرکز نمی ‌تواند کنترلی بر فرایندهای صرافی داشته باشد، کارمزد معاملات بسیار ناچیز است؛ اگرچه هنوز درباره کارمزد تراکنش ‌های خود شبکه چالش ‌هایی وجود دارد.

همچنین، می ‌توان از فناوری بلاک چین برای صدور و ارائه مالکیت تعداد زیادی از ابزارهای مالی بهره برد. این برنامه‌ ها با ایجاد بستری غیرمتمرکز، نیاز به اعتماد به سازمان‌ های امانتدار را از بین می ‌برند و با کمک فناوری دفتر کل توزیع ‌شده، یک نقطه شکست یکتا ندارند که احتمال حمله به آنها وجود داشته باشد.

برای مثال، در حوزه دیفای می‌ توان ابزارها و منابعی را برای عرضه توکن‌ های سهامی ( اوراق بهادار ) ارائه داد که با آنها افراد و کسب ‌وکارها می ‌توانند برای دارایی‌هایی مثل سهام و املاک، ارز دیجیتال ایجاد کنند و پارامترهای دلخواه خود را برای آن در نظر بگیرند.

بازارهای مشتقه (قراردادهای آتی و اختیار) و همچنین بازارهای پیش ‌بینی (مانند آگر) هم می ‌توانند زیرمجموعه دیفای باشند.

کارشناسان هشدار داده اند که شبکه اتریوم هنوز برای پشتیبانی از دیفای آماده نیست

ارتباط اتریوم با DeFi چیست ؟

اتریوم در حال حاضر پیشتاز DeFi است. با ارائه اتریوم ۲، قابلیت این بلاک چین برای میزبانی از DeFi بهبود خواهد یافت. در حال حاضر برنامه‌ های مالی متعددی بر بستر Ethereum وجود دارد که در تصویر زیر مشاهده می ‌نمایید:

DeFi در بستر اتریوم

این برنامه‌ ها شامل: سیستم ‌های پرداخت، صرافی ‌ها، زیرساخت‌ ها، بازار مشتقه، سرویس بیمه ، سرویس اعتباری وام‌ دهی و…. است. رقبای اتریوم در بحث دیفای (Defi) ،  ایاس و ترون هستند، که سرعت تراکنش و مقیاس ‌پذیری بالاتری را ارائه می ‌دهند.

پروژه اتریوم ۲.۰ بهتر است یا ترون ۴.۰ ؟

مخاطرات ذاتی بازارهای غیر متمرکز یا دیفای (Defi) چیست ؟

اگرچه دیفای مزایای بی‌ شماری برای کاربران به همراه دارد اما همچنان در مراحل اولیه شکل گیری خود قرار دارد. از جمله مهمترین نقاط ضعف و مخاطرات موجود در دیفای می‌ توان به مشکلات مربوط به قراردادهای هوشمند، خطای کاربر، نوسانات بازار، عدم ضمانت وام و عدم موفقیت مکانیسم قیمت عنوان کرد.

یکی از اصلی ‌ترین مشکلات دیفای، آسیب ‌پذیری قراردادهای هوشمند است. قراردادهای هوشمند دارای مقاصد از پیش برنامه ‌ریزی شده هستند. بنابراین اگر قراردادی که در کد خود دارای نقص است وارد اکوسیستم دیفای شود، می ‌تواند به از دست رفتن کل سرمایه مشارکت کنندگان منجر شود.

این اتفاق در گذشته رخ داده و برخی از مهم ‌ترین قسمت‌ های اتریوم را تحت تأثیر خود قرار داده است. گفتنی است که این اکوسیستم برای انجام کلیه ممیزی‌ ها، راهی دراز در پیش دارد. به طوریکه ممیزی‌ ها و بررسی‌ های زیادی باید انجام شوند تا به یک اکوسیستم استاندارد و بی نقص تبدیل گردد. بنابراین در حال حاضر هیچ تضمینی وجود ندارد که این اتفاق دوباره رخ ندهد.

به عنوان مثال در نتیجه یک حمله به پروتکل bZx، هکرها توانستند از نحوه عملکرد وام‌ های سریع سوء استفاده کرده و هزاران دلار اتر را به سرقت ببرند. البته اتفاقاتی از این دست، نه تنها منجر به بروزرسانی راه‌ حل‌ های مشکل ‌دار می ‌شود بلکه طی این فرآیندها، احتمالاً باگ ‌های بیشتری نیز کشف شده و از حملات آتی جلوگیری خواهد شد.

ذکر این نکته ضروری است که آسیب پذیری قراردادهای هوشمند با مشکل رایج دیگری تحت عنوان “خطای کاربر” ، که در حال حاضر فضای دیفای را تحت تاثیر قرار داده ، گره خورده است. مسئله اصلی این است که حتی اگر توسعه دهندگان مطمئن باشند که کد آنها غیر قابل نفوذ است، بازهم نمی ‌توانند نحوه استفاده کاربران از آنها را پیش ‌بینی کنند.

در چندین مورد، کاربران به دلیل ارسال وجوه به یک آدرس اشتباه، میلیون ‌ها دلار از دست داده‌ اند. این مشکلی است که اغلب با بکارگیری استانداردهای جدید توکن مانند ERC-777 قابل اصلاح است. این استاندارد می ‌تواند تراکنش ‌های اشتباه را کشف و مسدود کند و البته کارمزدهای معاملات را نیز افزایش می ‌دهد.

یکی دیگر از جنبه‌ هایی که بسیاری از کاربران به آن توجه نمی ‌کنند، اداره داخلی یک دارایی و مقررات خارجی اثرگذار بر آن است. در اصل، همیشه این احتمال وجود دارد که یک پروژه بخصوص بتواند فرد کنترل کننده پلتفرم یا نحوه عملکرد آن را بدون هیچ هشداری تغییر دهد. علاوه بر این، دولت ‌های محلی این قدرت را دارند تا مقررات جدیدی در ارتباط با ارزهای دیجیتال تصویب کنند. به عنوان مثال آنها می ‌توانند موارد کابرد یک ارز خاص را افزایش داده یا برخی از ارزها را غیرقانونی اعلام کنند.

از دیگر مشکلات بازارهای غیرمتمرکز می‌ توان به بازارهای غیرقابل پیش ‌بینی که زیربنای برخی از این خدمات غیرمتمرکز هستند اشاره کرد. وجود مشکلاتی از این دست، بدان معناست که هنوز خطر از دست رفتن دارایی سرمایه گذاران در حجم بالا وجود دارد.

خروج از نسخه موبایل